در تجارت جهانی یکی از مهمترین موارد برای خریدار انجام تعهد فروشنده طبق قرارداد مبنی بر ارسال محصولات با کیفیت و اندازه مندرج در قرارداد می باشد. برای جلوگیری از بروز مشکل و اختلاف نظر، یک شرکت مستقل تحت عنوان شرکت بازرسی محصول وجود دارد تا محصول را از هر نظر تایید کند. به طور کلی کلیه فعالیت های بازرسی، نمونه برداری، آزمایش، اندازه گیری و سایر فرآیندهایی که توسط شرکت بازرسی برای تعیین کمیت و کیفیت محصولات، خدمات یا مواد انجام می شود، کالای بازرسی نامیده می شود.
بر اساس زمان و مکان فرآیند بازرسی و ارزیابی، انواع بازرسی محموله به شرح زیر است:
بازرسی قبل از حمل، بازرسی در حین تولید یا ساخت، بازرسی در مبدا، بازرسی در مقصد، بازرسی استاندارد اجباری که در ادامه به تفصیل به آن خواهیم پرداخت. اصالت فروشندگانی وجود دارند که عبارتند از: تایید قیمت یا تایید ارزش پروفرم و تایید اصالت فروشنده هر دو نوع تایید الزامات و مزایای خاص خود را دارند که در ادامه اطلاعات بیشتری ارائه خواهیم کرد.
بازرسی های قبل از حمل و نقل
بازرسی قبل از ارسال (PSI) یا (بازرسی قبل از ارسال) یک روش مهم بازرسی و کنترل کیفیت برای کالاهای خریداری شده است که قبل از ارسال کالا انجام می شود. به این ترتیب شرکت های بازرسی مستقل چندین مورد را بررسی و آزمایش می کنند. به طور خلاصه، بازرسی های قبل از حمل شامل موارد زیر است:
- مشاهده سند خرید
- بررسی اسناد کنترل کیفیت و کنترل محصول (برای انطباق محصول با استانداردها و سفارشات)
- بررسی ظاهر (بصری) محصول و اجزای آن (که ممکن است شامل کنترل رنگ نیز باشد.)
- کنترل کمی
- بازرسی بسته بندی محصول
- بازرسی در حین حمل و نقل
- صدور گواهی یا گواهینامه
بازرسی فعلی برای مواردی که قبلاً در طول ساخت و ساز بازرسی نشده اند. این یک فرآیند بسیار حساس خواهد بود. در کنترل محصول وظیفه اصلی کنترل کننده کنترل مستندات فنی تولید و کنترل کیفیت محصول (کنترل محصول) است زیرا در بسیاری از مراحل تولید و آزمایش مربوط به محصولات نهایی می باشد. بازرس در آن زمان آنجا نبود.
روش های بازرسی قبل از حمل و نقل
ابتدا بازرس باید از مراحل بازرسی و شرایط تحویل کالا آگاهی کامل داشته باشد. این به معنای آگاهی کامل از الزامات قرارداد و درخواست های مشتری است. این شرایط در قرارداد فیمابین با سازنده (تامین کننده) و مشتری وجود دارد. به طور کلی، این شرایط در پیوست های قرارداد به شکل زیر درج شده است: در قالب سفارش خرید یا درخواست مواد یا طرح های بازرسی و آزمایش (ITP) یا بروشورهایی در مورد تکنیک. با توجه به نیازها و نیازهای مشتری و اطمینان از اینکه محصول سفارش داده شده تمام نیازهای مشتری را برآورده می کند.
مزایای بازرسی قبل از حمل و نقل
این روش بازرسی باعث کاهش ورود کالاهای نامرغوب می شود. این گواهی در برخی از کشورها برای ترخیص کالا از گمرک الزامی است همچنین در صورت استفاده از چک برای صدور وجه یکی از مدارک مهمی است که باید به بانک ارائه شود. شرکت محدود به بازرسی کالاهای خاصی است که به بازرس منتقل می شود. نه با توجه به اینکه شرکای اصلی تجاری ایران در کشورهای مختلف تقریباً ثابت هستند و شرکت های خارجی اغلب به طور مرتب کالا به ایران صادر می کنند. لذا حسابرسان مجرب برای هر شرکت پرونده ای را در بانک اطلاعاتی تشکیل می دهند و وضعیت تولید، صحت کار، صداقت در تهیه و ارائه اسناد، مدارک، توانایی افسر بازرسی، وضعیت آزمایشگاه، روش نمونه گیری، روش نگهداری محصول و سایر نکات مهم در آن شرکت، یادداشت برداری برای خود آنها در پرونده و ارزیابی کلی از هر شرکت.ممکن است در یک سفارش کوچک و یا در هر زمان بازرسی در شرکت، مقامات مربوطه ممکن است فرصت انجام چنین بازدیدی را ندهند. اما حداقل یک بار و اگر بازرسی چند بار در آن کارخانه تکرار شود، یک بار فرصت این بازرسی را می دهند. در بازدید انبوه از کارخانه، بازرس خط تولید، تجهیزات کنترل کیفی و کار مسئولین مربوطه را بررسی می کند، البته لازم به ذکر است که در بازرسی قبل از حمل، استفاده از بازرس مجرب ضروری است. مهم است و البته هزینه بازرسی قبل از حمل و نقل بیشتر از بازرسی ساخت خواهد بود.
بازرسی در حین تولید یا ساخت
اگر مواد اولیه، تجهیزات، قطعات و فرآیند تولید بسیار مهم باشد و پس از تولید، ارزیابی محصول بدون صرف هزینه زیاد امکان پذیر نباشد. DPI (در طول بازرسی تولید) استفاده می شود. این روش اغلب در مواد غذایی، آرایشی، ماشین آلات، تجهیزات پزشکی و غیره استفاده می شود. بازرسی در حین تولید (DPI) یا DUPRO یک روش کنترل کیفیت است که در حین تولید انجام می شود. بهترین گزینه برای محصولاتی است که در حال تولید مداوم هستند و الزامات سختگیرانه ای برای تحویل به موقع دارند.
مراحل بازرسی در حین تولید یا ساخت
بازرسی در حین ساخت و ساز از طریق روش معمول بازدیدهای میدانی با چک لیست انجام می شود. کلیه اطلاعات به دست آمده در طی چند روز بازرسی جمع آوری و در قالب گزارش نهایی تدوین و منتشر می شود و در صورت مشاهده تخلفات و اقدامات لازم و همچنین برخی از نتایج باید طی آن بررسی شود. تولید است؛ به عنوان مثال دیگ باید در زمان تولید یا ساخت سازمان ملی استاندارد ایران (استاندارد اجباری 4231) بررسی شود.چک لیست در حین تولید
- ماهیت تولید
- ارزیابی خط تولید و تصویب برنامه
- تجزیه و تحلیل تصادفی محصولات نیمه تمام و نهایی
- بسته بندی و مواد بسته بندی
- ارزیابی کلی و توصیه ها
- مواد اولیه
- ویژگی های محصول بر اساس استانداردهای حد کیفیت قابل قبول (AQL).
- کیفیت کار
- اندازه و وزن
- عملکرد
- علائم تجاری و آرم
- کشتن محصولات ناتمام
- طرح های تولید
- الزامات خاص مشتری/محصول
فرایند تولید
همانطور که در اینفوگرافیک مقابل مشاهده می کنید، فرآیند تولید محصول از لحظه انتخاب تامین کننده (تولید کننده) تا رسیدن محصول به دست خریدار؛ مراحل مختلفی را شامل می شود.فرایند بازرسی در حین تولید یا ساخت (DPI) توسط بازرسان در اواسط تولید انجام می شود. البته بازرسی در هر مرحله می تواند حضوری باشد، بنابراین یکسان نیست. شرایط، قیمت ها و نام ها
مزایای بازرسی در طول تولید
در هر محصول ممکن است خطاها و عیوبی وجود داشته باشد که فقط در زمان ساخت آن قابل مشاهده است. در برخی از حوزه های تولید، مواد اولیه از تامین کنندگانی تهیه می شود که ممکن است استانداردهای ثابتی نداشته باشند و بر کیفیت نهایی کالا تاثیر منفی بگذارند. ماشین آلات، تجهیزات جدید، افزایش ظرفیت تولید، افزایش سرعت تجهیزات و غیره؛ ناظر باید تأثیر این تغییرات را بر روی محصول نظارت و کنترل کند تا ببیند چگونه بر کیفیت محصول نهایی تأثیر می گذارد. گاهی سازمان ها یا گروه های تولیدی مجبور می شوند در طول پروژه خود چندین بار از کد محصول خاصی استفاده کنند. این نگرانی هایی را در مورد کیفیت و ثبات فنی یا کمیت محصول ایجاد می کند.در تمام این موارد، بازرسی در حین تولید یا ساخت برای اطمینان از کیفیت محصول خریداری شده است.
بازرسی در مبدا
بررسی پیشینه یکی از رایج ترین روش های بررسی است. با توجه به درخواست خریدار و کشور مقصد، شرکت بازرسی بار، بار را قبل از ارسال بررسی می کند. همچنین برای اطمینان از علاقه واردکننده می تواند پیش فرم و اصالت فروشنده را نیز بررسی کند.
نحوه بررسی کالا در محل مبدا
شرکت های بازرسی بار باید از مهارت ها و صلاحیت های فنی لازم برخوردار باشند و گزارش های فنی دقیقی در مورد بازرسی محموله ارائه دهند. به این ترتیب کمیت و کیفیت کالا طبق قرارداد مشخص شده توسط نیروهای ذیصلاح با شرکت بازرسی کالا تایید می شود تا اطمینان خریدار جلب شود و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری شود. ضمناً در صورت تمایل خریدار بسته بندی، حمل و نقل کالا نیز مورد بازرسی قرار می گیرد و در صورتی که شرایط مربوط به بسته مشخص نشده باشد، شرکت بازرسی در مبدا مطابق با استانداردهای روز، بازرسی را انجام می دهد. و روشهای تایید کننده زمان و مکان بازرسی کالا توسط سازنده و/یا فروشنده باید به طور واضح و دقیق در فاکتور ذکر شود، در صورت عدم وجود این شرایط، امکان ترخیص کالا از گمرک وجود ندارد. بسته و ... باید در اصل دستور بازرسی بار قید شود و هرگونه تغییری که شرکت تخلیه بار انجام دهد باید سریعا به شرکت بازرسی بار اطلاع داده شود.
همچنین بر اساس طبقه بندی سازمان ملی استاندارد، برخی کالاها مشمول استانداردهای اجباری هستند که کیفیت آنها باید مطابق با استانداردهای اعلامی این سازمان در کشور مقصد باشد و در صورتی که این بازرسی در مبدا انجام شود؛ شرکت بازرسی بار در ابتدا گواهی COI (گواهی بازرسی) را صادر می کند.ردیابی در مقصد
بسیاری از واردکنندگان و تولیدکنندگان کالا برای تسریع در واردات و ابطال کالا برای تحویل سریع آن به مشتریان به جای توقف خط تولید، اقدام به حمل و نقل کالا بدون بازرسی در مبدا کرده اند. و قبل از اظهار کالا در گمرک اقدام به بازرسی در مقصد می کنند.
اهمیت بازرسی کالا در مقصد
این نوع بازرسی عمدتاً برای دستورالعمل های گمرکی و بانکی است که به منظور اطمینان از وجود کالا به شرح مندرج در اسناد تجاری طراحی شده است. با توجه به درخواست خریدار، هنگام بازرسی کالا در مقصد، می توان کالا را از نظر کمیت (کمیت) و کیفیت (استاندارد) ارزیابی کرد، سپس گواهی مقصد توسط شرکت بازرسی صادر می شود، اما به طور کلی بازرسی. در مقصد کمی است که گواهی IC صادر شده برای او می باشد.
کنترل های استاندارد اجباری
سازمان ملی استاندارد هر ساله فهرستی از استانداردهای اجباری صادرات و واردات کالا را برای تضمین کیفیت کالا و حفظ سلامت مصرف کنندگان ارائه می کند. اگر این محصول در این لیست قرار گیرد، شرکت بازرسی محصول باید کیفیت آن را مطابق با استانداردهای کشور مقصد تایید کند. در صورت لزوم نمونه ها و آزمایشات توسط آزمایشگاه مورد تایید و زیر نظر شرکت بازرسی انجام می شود. در نهایت گواهی بازرسی به همراه گزارش تست و اظهارنامه تامین کننده صادر می شود و پس از ارائه به واحد استاندارد، گواهی COI برای کالا صادر می شود. مقصد بر اساس درخواست خریدار انجام می شود. اگر آزمایشگاه محلی قادر به نمونه برداری و آزمایش محصول مورد نظر نباشد، محموله توسط یک آزمایشگاه خارجی آزمایش می شود.در ادامه به دو نوع بازرسی دیگر می پردازیم که برای اطمینان خریدار از قیمت کالا و اصالت و اطمینان فروشنده است.
تأیید پروفرما
پیش فاکتور سندی است که توسط فروشنده صادر می شود و حاوی نام و آدرس فروشنده و خریدار، نوع، مقدار و تعداد کالا، قیمت کالا و قیمت کل، مدت پرداخت می باشد. تحویل کالا، مدت اعتبار این پروفرما و مبدأ کالا است. در تولید و واردات برخی از کالاهای خاص، قبل از شروع باید ارزش پروفرما را بررسی و میزان تخصیص آن را انجام داد. از طریق این پیش فاکتور، قیمت تقریبی به فرد اطلاع داده می شود و در صورت تایید خریدار، قرارداد بین فروشنده و خریدار منعقد می شود. این سند در مراحل مختلف واردات کالا از جمله ثبت سفارش، افتتاح فاکتور و ترخیص کالا از گمرک ضروری است. خریداران برای دریافت وجوه دولتی یا مجوز واردات باید پروفرما یا پروفرم مشابه داشته باشند. همچنین، فروشندگان از آن برای بستن معاملات صادراتی در حراجی ها استفاده می کنند.
برای صدور پیش فاکتور نیازی به اخذ مجوز نیست. درعوض، فقط باید شرایط پیش پرداختی را که فروشنده میخواهد در مورد روش پرداخت در نظر بگیرد، به خریدار اطلاع داده و خریدار شرایطی را که میخواهد در مورد روش مدیریت فروش و قوانین داخلی کشورش اعلام کند تا فروشنده از قوانین و مقررات هر دو کشور پیروی کنید. طرفین معامله باید این سند را تهیه و به صورت قانونی بنویسند. شرکت بازرسی برای اطمینان خریدار می تواند قبل از شروع قرارداد، ارزش پروفرما را تایید و وجه را تخصیص دهد و پس از تایید، شرکت خریدار با سهولت بیشتری می تواند قرارداد را منعقد و وارد کند.تایید اصالت فروشنده
شرکت حسابرسی با تأیید اعتبار فروشنده، هویت و شخصیت فروشنده را تأیید می کند و توانایی او را در انجام تعهداتش بررسی می کند. تجار و بازرگانان اغلب به دلیل الزامات قانونی و به ویژه مقررات بانک مرکزی به استفاده از این نوع بازرسی تشویق می شوند. بررسی اعتبار فروشنده و بررسی قیمت و ارزش پروفرما توسط شرکت بازرسی انجام می شود و گواهی بازرسی این دو با هم صادر می شود. پس از صدور گواهی، خریدار آن را به بانک یا موسسه مالی مورد نظر تحویل می دهد و می تواند با شرکت فروشنده قرارداد منعقد کند.
منبع : انواع بازرسی کالا چیست؟
.
